آموزش نگارش مقاله پژوهشی مطابق با استاندار های جهانی + ساختار + نمونه + چک لیست

اگر دانشجو هستید و به دنبال مقاله ای برای انجام پایان نامه خود هستید؛ یا پژوهشگری هستید که به دنبال یادگیری اصول نگارش علمی است؛ اگر به دنبال افزایش شانس پذیرش مقاله تان در مجلات معتبر هستید یا می‌خواهید ساختار مقالات علمی را بهتر بشناسید، محتویات این صفحه کاملا مرتبط با خواسته های شماست.

چرا نوشتن مقاله پژوهشی مهم است؟

امروزه تقریبا تمام پیشرفت های جوامع بشری، از تکنولوژی گرفته است تا زمینه کشاورزی، عمدتا وام گرفته از همین تحقیقات و مقالات علمی هستند. به عنوان مثال موتور جستجو گوگل نیز پیش از اینکه تبدیل به یک ابزار قدرتمند برای جستجو شود، مقاله علمی پژوهشی ای بوده که رد سال 1998 نوشته شده بود.

به همین علت، نگارش مقالات پژوهشی در تمامی کشور های جهان، یکی از مهم ترین فاکتور های رتبه بندی دانشگاه ها و بورسیه دانشجویان است.

هدف از نگارش مقاله پژوهشی چیست؟

دلایل و انگیزه های انجام مقاله ISI پژوهشی لزوماً برای همه افراد یکسان نیست. هر پژوهشگر ممکن است بر اساس نیازها و اهداف شخصی خود به نوشتن مقاله بپردازد. با این حال، می‌توان اهداف کلی نگارش مقاله را در چند دسته اصلی بیان کرد:

1. ارتقای جایگاه علمی شخص
   انتشار مقاله در مجلات معتبر پژوهشی می‌تواند اعتبار علمی یک فرد را تقویت کند و برای وی فرصت های بیشماری را مانند بورسیه تحصیلی ایجاد کند.

2. مشارکت در پیشرفت دانش و کسب امتیاز
   برخی افراد با خواندن موضوع مقاله و  با تصور به آینده دار بودن آن برای نگارش مقاله اقدام به مشارکت می کنند. افرادی دیگر نیز در کشور های مختلف هستند برای انتشار مقاله در یک مجله معتبر به پژوهشگران کمک می کنند اما در عوض اسم خودشان را درون مقاله به عنوان نویسنده درخواست می کنند.

3. ایجاد فرصت های شغلی بهتر
   برای رسیدن به جایگاه های شغلی بهتر در فضاهای دانشگاهی (مانند عضویت در هیئت علمی یا تدریس) و برخی زمینه های دولتی، افراد نیاز دارند تا جایگاه علمی بالاتری پیدا کنند در نتیجه دست به نگارش مقالات پژوهشی جدید میزنند.

حتی اگر ایده های شما خلاقانه و منحصر به فرد و جهانی باشند؛ یا حتی اگر انگیزه شما از نگارش مقاله هر چه که باشد، بدون رعایت اصول صحیح فرمت‌بندی و نگارش، این احتمال وجود دارد که ارزش ایده‌ های شما دیده نشود و حتی به طور کامل مورد بی‌ توجهی قرار بگیرند.

ساختار استاندارد یک مقاله علمی

به طور کلی ساختار مقالات علمی تفاوت چندانی با هم ندارد و تمامی مقالات معمولا طی فرمت زیر تهیه می شوند. هر چند ناگفته نماند که هر مجله برای انتشار مقالات خود یکسری دستور العمل ها به افراد ارائه می کند که در بخش های بعدی مقاله، دستور العمل چند مجله معتبر را بررسی خواهیم کرد.

1. عنوان (Title)

• اولین بخش چارچوب مقاله، عنوان آن است. عنوان مقاله باید با جمله هایی زیبا و جذاب نوشته شود و شامل اشتراکاتی با موضوع اصلی تحقیق باشد.در این بخش رعایت بعضی نکات ضروری است.این نکات عبارتند از:
• عنوانی که برای مقاله در نظر میگیرید باید رسا باشد و از به کار بردن هرگونه جملاتی که شامل اصطلاحات نا آشنا و همچنین مختصر میباشد باید خودداری کنید.
• طبق اصول مقاله نویسی، باید نکات اصلی موضوع تحقیق را در این قسمت بیان کنید.
• طبق چارچوب مقاله نویسی از پیش داوری باید خودداری کنید.
• به صورت ثابت نباید نتایج بدست آمده از پژوهش را بیان کنید.
• اگر نگاهی به مقاله های چاپ شده در مجله های علمی معتبر بندازید متوجه خواهید شد که تقریبا اکثر نویسندگان این مقاله ها برای نوشتن عنوان مقاله سوالات زیر را از خود پرسیده اند:
  1. چه چیزی را بررسی میکنم؟
  2. در چه جامعه ای و در کجا بررسی میکنم؟
  3. در چه زمانی آن را بررسی میکنم؟

ما در پست جداگانه ای به نام”نحوه انتخاب موضوع” آموزش کاملی در باب راهکار های کاربردی انتخاب موضوع برای پایان نامه و مقاله را برای شما تهیه کرده ایم. البته با ورود به این صفحه از ما هدیه ای نیز دریافت خواهید کرد.

1-1. نام نویسندگان و اطلاعات تماس آنها

در این قسمت شما باید نام افرادی را که در پژوهش و مطالعه شرکت کرده اند شرح دهید و اطلاعات تماس و آدرس این افراد را به طور کامل بیان کنید.

2. چکیده (Abstract)

• خلاصه‌ای از کل مقاله که شامل هدف، روش‌ها، نتایج و نتیجه‌گیری است.
• یکی از قسمت های مقاله که خوانندگان به دفعات زیادی آن را مطالعه می کنند، قسمت چکیده مقاله میباشد.
• در این بخش شما باید به طور خلاصه  مقدمه، اهداف پژوهش، روش تحقیق و نتایج بدست آمده را بیان کنید و این نکته را باید در نظر بگیرید که طول متن این قسمت باید بین ۱۵۰ تا ۲۵۰ کلمه باشد.
• گاهی اوقات افراد وقت کافی برای مطالعه تمام قسمت های مقاله را ندارند و گاهی هم متن کامل آن در دسترس نمی باشد. از این رو نگارش چکیده طبق قواعد نگارش مقاله از اهمیت زیادی برخوردار است.

3. واژگان کلیدی (Keywords)

• مجموعه‌ای از کلمات کلیدی که موضوعات اصلی مقاله را پوشش می‌دهند.
• با نوشتن واژه های کلیدی در سایت های علمی میتوانید مقاله مورد نظر خود را پیدا کنید. تعدادی از کلمه هایی که در پژوهش شما از اهمیت زیادی برخوردار است باید در این قسمت ذکر کنید. تعداد کلمه هایی که برای نوشتن در این بخش در نظر گرفته اند ۵ و یا ۶ کلمه میباشد.

4. مقدمه (Introduction)

• توضیحی درباره موضوع مقاله و اهمیت آن.
• شامل مرور مختصری از تحقیقات پیشین و بیان مسئله یا سوال تحقیق است.
• هدف اصلی این بخش، آماده‌سازی ذهن خواننده برای درک مقاله است.
• مقدمه یک مقاله باید به صورتی نوشته شود که خوانندگان با مطالعه این بخش از موضوع مطالعه و پژوهش شما آگاه باشد و بداند که چرا انجام این پژوهش ضروری بوده است.
• بنابراین تشریح مسئله در این قسمت از اهمیت زیادی برخوردار می باشد.طبق قواعد مقاله نویسی شما باید به صورت روان، خلاصه و حداکثر در دو صفحه این قسمت را تکمیل کنید.

5. روش‌ها (Methods)

• توضیح دقیق روش‌های تحقیقاتی که برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها استفاده شده است.
• این بخش باید به گونه‌ای نوشته شود که دیگران بتوانند تحقیق را تکرار کنند.

6. نتایج (Results)

• طبق قواعد نگارش مقاله شما در این قسمت باید با قلمی روان و بدون هیچ اغراق و بزرگنمایی نتایج کلیدی حاصل از مطالعه خود را بیان کنید.
• برای آنکه بتوانید به صورت ساده نتایج بدست آمده را شرح دهید بهتر است از جداول، اعداد و نمودار ها استفاده کنید.
• بر اساس قواعد مقاله نویسی شما باید داده های موجود در جداول و نمودار ها را به طور کامل مورد بررسی قرار دهید و اگر برای بررسی نتایج از روش و ازمون های اماری کمک گرفته اید، حتما باید نوع آن را ذکر کنید.

7. بحث و نتیجه‌گیری (Discussion and Conclusion)

در این قسمت شما باید به تفسیر نتایج بدست آمده از مطالعات انجام شده بپردازید و همچنین می توانید دستاورد های پژوهش هایی که توسط دیگر افراد انجام شده با دستاوردهای خود مقایسه و نتیجه گیری کنید.

• تحلیل و تفسیر نتایج به همراه مقایسه با تحقیقات پیشین.
• بیان محدودیت‌های تحقیق و پیشنهادات برای تحقیقات آینده.
• نتیجه‌گیری کلی از تحقیق.

8. منابع (References)

• در آخرین بخش مقاله، شما باید منابعی را که در انجام تحقیق از آنها استفاده کرده اید شرح دهید.نکته ای که برای تکمیل این بخش باید به آن توجه کنید این است که نحوه نگارش این قسمت وابسته به قوانین نشریات و مجله هایی است که قرار است مقاله تان را در آن به چاپ برسانید. باید طبق فرمت استاندارد (مانند APA، MLA یا Chicago) نوشته شود.
• پس ضروری است قبل از تکمیل این قسمت از شرایط نگارش مقاله آنها آگاه شوید.

9. پیوست‌ها (Appendices) [در صورت نیاز]

• شامل اطلاعات اضافی مانند داده‌های خام، کدهای برنامه‌نویسی یا توضیحات تکمیلی

همچنین با استفاده از لینک زیر می توانید یک نمونه آماده از مقاله علمی پژوهشی را برای بررسی و مقایسه دانلود نمایید.

دانلود نمونه مقاله پژوهشی

دستورالعمل های مجله نیچر (Nature)

این اطلاعات از داخل وبسایت مجله نیچر استخراج و ترجمه شده اند و دقیق هستند

1. فرمت کلی مقاله

• عنوان:
  • حداکثر 75 کاراکتر (شامل فاصله‌ها).
  • بدون استفاده از اعداد، اختصارات یا علائم نگارشی.
• چکیده:
  • حداکثر 200 کلمه.
  • شامل مقدمه‌ای کوتاه، اهداف، نتایج اصلی و اهمیت یافته‌ها.
• متن اصلی:
  • طول مقاله: 2500 تا 4300 کلمه (بسته به تعداد شکل‌ها و جداول).
  • استفاده از زیرعنوان‌ها برای بخش‌های مختلف.
  • تعداد منابع: حداکثر 50 منبع در متن اصلی.
• روش‌ها:
  • باید به صورت دقیق و قابل بازتولید نوشته شود.
  • حداکثر 3000 کلمه.
  • شامل توضیحات آماری، مواد و مدل‌های حیوانی.
• شکل‌ها و جداول:
  • کیفیت بالا و ساده.
  • هر شکل یا جدول باید توضیح مختصری داشته باشد (حداکثر 300 کلمه).
  • استفاده از مقیاس‌ها و بارهای مقیاس به جای بزرگنمایی.

2. ساختار مقاله

• ترتیب بخش‌ها:
  1. عنوان
  2. نویسندگان و وابستگی‌ها
  3. چکیده
  4. متن اصلی
  5. منابع
  6. جداول
  7. توضیحات شکل‌ها
  8. روش‌ها
  9. اطلاعات تکمیلی (در صورت نیاز)
• زبان و سبک نگارش:
  • ساده و قابل فهم برای خوانندگان غیرمتخصص.
  • اجتناب از اصطلاحات فنی غیرضروری.

3. ارسال مقاله

• فرمت فایل‌ها:
  • فایل اصلی: Word یا PDF.
  • شکل‌ها: JPEG یا فرمت‌های وکتور (مانند EPS).
• نحوه ارسال:
  • ارسال از طریق سیستم آنلاین وبسایت نیچر
• پیش‌ارسال (اختیاری):
  • امکان ارسال پیش‌نویس برای بررسی اولیه توسط ویراستاران.

4. نکات تکمیلی

• منابع:
  • شماره‌گذاری به ترتیب استفاده در متن.
  • استفاده از فرمت استاندارد Nature برای استناد.
• اطلاعات تکمیلی:
  • شامل داده‌ها، کدها یا روش‌های اضافی که در متن اصلی نیامده‌اند.
• بیانیه تضاد منافع:
  • تمامی نویسندگان باید تضاد منافع خود را اعلام کنند.
• ویرایش نهایی:
  • Nature ممکن است تغییراتی در عنوان و چکیده برای وضوح بیشتر اعمال کند.

جهت اطمینان بیشتر ما یک مجله دیگر را برای شما بررسی می کنیم و ساختار مقالاتی که مورد پذیرش قرار میگیرند را برای شما در قسمت زیر قرار می دهیم. همانطور که گفته شد عمدتا سیاست های مجلات به یکدیگر نزدیک است. برای اثبات این قضیه دستور العمل های مجله ساینس نیز بررسی خواهند شد.

دستورالعمل های مجله ساینس (science)

این اطلاعات نیز از دو صفحه در وبسایت رسمی مجله ساینس استخراج شده و برای شما عزیزان ترجمه شده اند.

1. فرمت کلی مقاله

• عنوان:
  • حداکثر 96 کاراکتر (شامل فاصله‌ها).
  • بدون استفاده از پاراگراف یا علائم اضافی.
• چکیده:
  • حداکثر 125 کلمه.
  • شامل مقدمه‌ای کوتاه، اهداف، روش‌ها، نتایج و نتیجه‌گیری.
  • بدون ارجاع یا اختصارات.
• متن اصلی:
  • طول مقاله: 2000 تا 3000 کلمه.
  • استفاده از زیرعنوان‌های کوتاه و توصیفی.
  • تمامی داده‌ها باید در متن اصلی، مواد تکمیلی یا مخازن عمومی موجود باشند.
• منابع:
  • شماره‌گذاری به ترتیب استفاده در متن.
  • استفاده از فرمت استاندارد Science برای استناد.
  • حداکثر 50 منبع در متن اصلی.
• شکل‌ها و جداول:
  • کیفیت بالا و ساده.
  • هر شکل یا جدول باید توضیح مختصری داشته باشد (حداکثر 200 کلمه).
  • استفاده از مقیاس‌ها و بارهای مقیاس به جای بزرگنمایی.

2. ساختار مقاله

• ترتیب بخش‌ها:
  1. عنوان
  2. نویسندگان و وابستگی‌ها
  3. چکیده
  4. متن اصلی
  5. منابع
  6. جداول
  7. توضیحات شکل‌ها
  8. مواد تکمیلی (در صورت نیاز)
• زبان و سبک نگارش:
  • ساده و قابل فهم برای خوانندگان غیرمتخصص.
  • اجتناب از اصطلاحات فنی غیرضروری.

3. ارسال مقاله

• فرمت فایل‌ها:
  • فایل اصلی: Word (.docx) یا PDF.
  • شکل‌ها: JPEG یا فرمت‌های وکتور (مانند EPS).
• نحوه ارسال:
  • ارسال آنلاین از طریق سیستم Science Submission.
• پیش‌ارسال (اختیاری):
  • امکان ارسال پیش‌نویس برای بررسی اولیه توسط ویراستاران.

4. نکات تکمیلی

• اطلاعات تکمیلی:
  • شامل داده‌ها، کدها یا روش‌های اضافی که در متن اصلی نیامده‌اند.
  • باید به صورت فایل جداگانه ارسال شوند.
• بیانیه تضاد منافع:
  • تمامی نویسندگان باید تضاد منافع خود را اعلام کنند.
• ویرایش نهایی:
  • Science ممکن است تغییراتی در عنوان و چکیده برای وضوح بیشتر اعمال کند.

ایا به نظر شما دستورالعمل های تمام مجلات یکسان است؟ اگر تجربه ای متفاوت داشتید و یا ساختار دیگری از شما درخواست شده بود در قسمت کامنت ها اطلاع رسانی کنید.

چه چیزی باعث میشود یک مقاله در نشریات علمی رد شود؟

دلایل متعددی وجود دارند که می‌توانند باعث رد شدن یک مقاله علمی در نشریات شوند. در ادامه، نکات مهمی که باید برای جلوگیری از این مسئله رعایت شوند، آورده شده است:

• ذکر نکردن درست ارقام آماری
  ارائه داده‌های آماری نادرست یا غیرشفاف می‌تواند به اعتبار مقاله آسیب بزند. اطمینان حاصل کنید که تمامی داده‌های ارائه‌شده در متن اصلی و چکیده دقیق و هماهنگ با یکدیگر هستند.
  مثال: اگر در متن مقاله مقدار میانگین داده‌ها را ذکر کرده‌اید، مطمئن شوید همین مقدار دقیقاً در جداول و چکیده هم آمده است.

• طول متن اگر خیلی زیاد یا خیلی کم باشد، چکیده مقاله رد خواهد شد
  چکیده باید دقیقاً مطابق با تعداد کلمات تعیین‌شده توسط نشریه باشد. چکیده‌های خیلی کوتاه معمولاً اطلاعات کافی ارائه نمی‌دهند و چکیده‌های طولانی ممکن است باعث سردرگمی خواننده شوند.
  پیشنهاد: اکثر نشریات تعداد کلمات چکیده را بین 150 تا 250 کلمه تعیین می‌کنند. دستورالعمل نشریه را به‌دقت مطالعه کنید.

• غلط‌های تایپی و نگارشی
  اشتباهات تایپی یا نگارشی نشان‌دهنده عدم دقت و توجه نویسنده است. این مسئله می‌تواند تصویر منفی از کیفیت کلی مقاله ایجاد کند.
  نکته: قبل از ارسال مقاله، آن را با دقت و چندین بار بازخوانی کنید یا از ابزارهای ویرایش زبان و خدمات ویراستاری حرفه‌ای استفاده کنید.

یکی از این ابزار های بسیار قدرتمند گرامرلی (Grammarly) نام دارد. ما در پست جداگانه ای “نحوه استفاده از Grammarly برای نوشتن مقاله” را به طور کامل توضیح داده ایم و می توانید از آن استفاده کنید.

• نپرداختن به نتایج به‌دست‌آمده
  چکیده‌ای که به نتایج کلیدی اشاره نمی‌کند، ممکن است ناقص به نظر برسد. نتایج باید به‌طور مختصر و جذاب بیان شوند تا ارزش علمی مقاله نشان داده شود.
  مثال: حداقل دو جمله از چکیده باید به توضیح نتایج مهم پژوهش اختصاص داده شود.

• موضوع مقاله ارتباطی با رویکرد نشریه نداشته باشد
  نشریات علمی معمولاً در حوزه‌های خاصی فعالیت می‌کنند. انتخاب نشریه‌ای که با موضوع تحقیق شما همخوانی ندارد، بالا‌ترین احتمال برای رد شدن مقاله را در پی خواهد داشت.
  پیشنهاد: قبل از ارسال مقاله، هدف و محدوده موضوعی نشریه را در وب‌سایت آن بررسی کنید.

• طبق قواعد مقاله‌نویسی نشریه مورد نظر عمل نکردن
  هر نشریه فرمت مشخصی برای دریافت مقالات دارد. عدم رعایت این قواعد از جمله فرمت‌بندی متن، ترتیب بخش‌ها، یا نوع فایل می‌تواند باعث رد مقاله شود.

• دلایل دیگر علت رد مقاله ممکن است شامل کیفیت پایین تصاویر، نبود توضیحات کافی برای جداول و شکل‌ها، یا حتی عدم ارائه منابع معتبر باشد.

سخن آخر

در این مقاله به بیان مراحل نگارش مقاله پرداختیم و سعی کردیم تمام قواعد مربوط به مقاله نویسی را برای شما شرح دهیم و در اخر دلایلی را که باعث میشود مقاله شما توسط نشریه ای رد شود بیان کردیم.

از اینکه با ما تا انتهای مقاله همراه بودید از شما سپاسگزاریم.